Generatie Rookvrij in de praktijk: schoolvoorbeeld uit Wallonië

manon
16-12-2025

Op onze Partnerdag zetten we twee ‘best practices’ in de schijnwerpers. Zo vertelde Margaux Verfaille hoe ze in de gemeente Celles meebouwt aan onze missie, met het ‘Plan de Cohésion Sociale de Celles’. Die organisatie werkt rond fundamentele mensenrechten, waaronder het recht op gezondheid. In dat kader helpt ze tabaks- en nicotineverslaving tegengaan, door te sensibiliseren, informeren en communiceren rond rookvrij leven, jaar in jaar uit, met een sterke lokale werkgroep.

 

Oprichting van de werkgroep en start actieplan

In 2018 richtte het Plan de Cohésion Sociale (PCS) de werkgroep ‘Générations et environnement sans tabac’ op, samen met het Observatoire de la Santé du Hainaut, een actieve partner van Generatie Rookvrij. Diverse lokale actoren sloten zich aan bij de werkgroep, onder andere uit de medische, sociale en educatieve sector.

 

Op basis van een analyse van de plaatselijke situatie stelden ze een lijst op met mogelijke actiepistes. De focus lag daarbij meteen op positieve communicatie rond de voordelen van niet-roken.

 

Politieke betrokkenheid en concrete acties

De werkgroep trok het gemeentebestuur met zich mee, dat in 2020 het Generatie Rookvrij-Charter ondertekende. De politiek meekrijgen was een belangrijke stap in de werking. Een tweede actieve Generatie Rookvrij-partner, Sept asbl, vervoegde toen ook de werkgroep.

 

In datzelfde jaar werden heel wat concrete acties ondernomen. Op publieke plaatsen werden asbakken verplaatst zodat er minder in het zicht van kinderen gerookt werd, er werd communicatie via sociale media opgestart, de werkgroep maakte een kostenbatenanalyse van de genomen maatregelen … 

 

Continuïteit en naleving verzekeren

Vanaf 2022 werden kinderen betrokken bij de actie, van de ‘Accueil Temps Libre’, sportclubs en scholen. Zo werden bijvoorbeeld peuken geraapt, en bellen geblazen op de Werelddag zonder Tabak. De werkgroep zette een infostand op de wekelijkse markt op, om rokers te helpen bij hun rookstop. Aan alle gemeenteparken werd Generatie Rookvrij signalisatie geplaatst.

 

Dat jaar namen ze voor het eerst deel aan de grote campagne ‘Ensemble vers un nouveau souffle (EVUNS) ter preventie van tabaksgebruik, een initiatief van het ‘Plan Wallon Sans Tabac’. Om de handhaving te verhogen, een grote uitdaging voor iedereen die rookvrije terreinen inricht, organiseerden ze een opleiding Hoe spreek je rokers aan in een rookvrije omgeving’ met de Stichting tegen Kanker.

 

Brede, voortdurende communicatie

De rookvrij-communicatiemachine viel in Celles nooit meer stil. Op sociale media, op evenementen, met activiteiten zoals een rookvrij-wandeling aan een woonzorgcentrum, de jaarlijkse deelname aan Werelddag zonder Tabak en aan de EVUNS-campagne, en het Generatie Rookvrij-logo op alles wat rond kinderen draait, blijft het thema rookvrij constant onder de aandacht. Inwoners kunnen ook altijd suggesties droppen in een ideeënbus.

 

Actief rond de wetswijziging

Naast alle vaste acties werd in 2024 ook sterk ingezet op informatie rond de komende wettelijk rookvrije buitenomgevingen. De realisatie daarvan was dé uitdaging in 2025. Het grootste obstakel dat het PCS van Celles daarbij heeft ervaren, was de aanwezigheid van asbakken binnen rookvrije zones of perimeters. De Generatie Rookvrij signalisatie met vermelding van de wet maakt nu overal in de gemeente duidelijk waar ze van toepassing is.

 

Succesfactor in Celles: samenwerking en herhaling

Wat van het Generatie Rookvrij-project in Celles zo’n succes maakt, zit enerzijds in de diverse, actieve werkgroep die blijft groeien.* En die blijft ook de positieve rookvrij-boodschap continu herhalen, het hele jaar door, jaar na jaar, vol enthousiasme.

 

Binnenkort vind je op onze nieuwe website tips, tools en inspiratie om net als het PCS van Celles het Generatie Rookvrij-thema levendig te houden. Heb je nu al vragen over hoe je dat doet, of wil je meer weten over de activiteiten in Celles? Contacteer ons dan gerust. We helpen je graag verder.

 

Download de presentatie