Wettelijk & vrijwillig rookvrije terreinen
In België zijn er twee soorten rook- en nicotinevrije terreinen: sommige zijn wettelijk rookvrij, andere worden vrijwillig rookvrij gemaakt. Wettelijk rookvrije terreinen vallen onder specifieke wetgeving. Vrijwillig rookvrije terreinen zijn plekken die door organisaties, gemeentes of verenigingen uit eigen initiatief rookvrij gemaakt worden, zonder dat het wettelijk verplicht is. Beide dragen bij aan een gezonde leefomgeving, zeker voor kinderen en jongeren. Op deze pagina lichten we het verschil toe, geven we een overzicht van de wetgeving en helpen we je op weg om jouw terrein rookvrij te maken.
Klik op het type terrein waarvoor je informatie zoekt:
Wettelijk rookvrije terreinen: kindomgevingen
Sinds begin 2025 zijn een heleboel buitenomgevingen waar veel kinderen en jongeren komen wettelijk rook- en nicotinevrij.
Volgende plekken zijn volledig rookvrij:
- atractieparken
- dierentuinen
- speelterreinen
- kinderboerderijen (tijdens de openingsuren)
- sportterreinen (uitgezonderd tijdens muziekfestivals die gedurende meerdere opeenvolgende dagen plaatsvinden)
Volgende plekken hebben een rookvrije perimeter (10 meter) rond de in-en uitgangen:
- woonzorgcentra, centra voor kortverblijf, rust- en verzorgingstehuizen
- ziekenhuizen
- kinderdagverblijven
- buitenschoolse opvang
- scholen voor basisonderwijs, secundair onderwijs, hoger onderwijs en academies voor deeltijds kunstonderwijs
- openbare bibliotheken
Ben jij verantwoordelijk voor een wettelijk rookvrij terrein? Hieronder vind je de nodige informatie en middelen om te voldoen aan de wet op het rookverbod in publiek toegankelijke plaatsen, en om de wetgeving te doen respecteren door iedereen die het terrein bezoekt.
Officiële antwoorden op veelgestelde vragen
Op de website van de FOD Volksgezondheid vind je een actueel document met antwoorden op de meest voorkomende vragen omtrent de wetswijzigingen.
In sommige onderwijsinstellingen (bijv. basis- en secundair onderwijs) geldt naast de federale wet ook een Vlaams Decreet. Op de website van Vlaams Instituut Gezond Leven vind je meer informatie over hoe je voldoet aan beide wetgevingen.
Webinars voor elke setting
Samen met Gezondheidsmakers en het Vlaams Instituut Gezond Leven gaven we verschillende webinars over de wettelijk rookvrije omgevingen.
De inhoud van de webinars is aangepast aan specifieke doelgroepen: lokale besturen, sportverenigingen, onderwijsinstellingen en zorg- en welzijnsorganisaties. In de opnames en presentaties van de webinars krijg je een uitgebreid antwoord op deze vragen:
- Wat zegt de wet (introductie)?
- Wat zijn de stappen om minimaal in orde te zijn?
- Welke signalisatie- en communicatiematerialen kan je gebruiken?
- Hoe verhoog je de naleving en hoe past dit in een ruimer rookbeleid?
Als je signalisatie plaatst op een wettelijk rookvrij terrein, is het belangrijk dat je duidelijk aangeeft of het volledige terrein rookvrij is, of dat er een rookvrije perimeter geldt van 10 meter rond alle in- en uitgangen.
Het Generatie Rookvrij-signalisatiemateriaal geeft op een positieve manier aan dat een omgeving rookvrij is, én het is toegelaten op de wettelijk rookvrije terreinen op basis van de huidige wetgeving en het beleid van de FOD. Het wordt ten sterkste aanbevolen om ons signalisatiemateriaal met een verwijzing naar de wet te gebruiken. Zo is het voor bezoekers meteen duidelijk dat het terrein wettelijk rookvrij is, en ontstaat er geen verwarring met terreinen die vrijwillig rookvrij zijn.
Kant-en-klaar communicatiemateriaal
Wil je inwoners, leden, ouders … informeren over de wijzigingen? Dat kan je met onze voorbeeldbrief en sjablonen voor socialemediaposts. Natuurlijk kan je ze aanpassen volgens je eigen (huis)stijl.
Voorbeeldbrief
Download de brief die voor jou van toepassing is:
- Voor scholen om ouders te informeren
- Voor sportclubs om leden te informeren
- Voor kinderdagverblijven om hun ouders te informeren
- Voor lokale besturen om organisaties op hun grondgebied te informeren
Socialemediaposts
Download onze voorbeeldtekst en afbeelding voor een post op je socialemediakanalen:
een Canva-sjabloon met een afbeelding voor je socialemediapost, die je kan personaliseren met een eigen foto, je logo ... Onder de foto vind je ook een tekst die je kan gebruiken bij de post.
Een toolbox vol handige hulpmiddelen
Wil je nog meer signalisatie- of communicatiemateriaal om je terrein rookvrij te maken, of materiaal om het thema levendig te houden? In onze toolbox vind je kant-en-klare visuals, logo’s, video’s en meer.
Vrijwillig rookvrije terreinen
Niet alle terreinen vallen onder de wetgeving rond roken op publieke plaatsen, maar dat betekent niet dat ze niet rook- en nicotinevrij kunnen zijn. Integendeel. Elke plek waar kinderen en jongeren komen, is een kans om een rookvrije norm te versterken.
Denk aan stranden, vakantieparken, stadsparken, groendomeinen, pleinen, wachtruimtes, festivals en concerten, horecaterrassen, openluchtmusea, campings, winkelstraten, bedrijven waar vaak jongeren komen voor stages of vakantiewerk, openluchtfilms, evenementen, marktpleinen, recreatiezones ...
Als het logisch aanvoelt om kinderen te beschermen, is het logisch om een omgeving rookvrij te maken.
Want zien roken, doet roken
Door het aantal rookvrije omgevingen uit te breiden, maken we de kans kleiner dat kinderen en jongeren beginnen met roken. Dat is waar jij het verschil maakt.
Wil je zelf een terrein vrijwillig rookvrij maken?
- We geven jou kant-en-klaar communicatiemateriaal, signalisatie en voorbeelden ter inspiratie.
- In onze toolbox vind je alles wat je nodig hebt om snel en laagdrempelig aan de slag te gaan.
- Doe je al iets rookvrij? Deel het met de community en inspireer anderen.
Hoe meer terreinen rookvrij zijn, hoe sneller rookvrij de norm wordt.
Samen maken we het verschil!
Aan de slag? Hieronder vind je per setting meer informatie:
